Cầu Trùng ở Gà Con: Nhận Biết Triệu Chứng, Điều Trị Và Phòng Ngừa

Cầu trùng ở gà con (Coccidiosis) là bệnh ký sinh trùng đường ruột do ký sinh trùng Eimeria gây ra, phổ biến nhất ở gà từ 2 đến 6 tuần tuổi. Bệnh cầu trùng ở gà con không phân biệt mùa, nhưng bùng phát mạnh hơn khi chuồng ẩm, nhiệt độ từ 25 đến 30 độ C và mật độ nuôi dày. Nhận biết sớm và điều trị đúng liều là chìá khóa để kiểm soát bệnh trước khi lây lan cả đàn.

Cầu Trùng ở Gà Là Bệnh Gì?

Có 9 loài Eimeria ký sinh ở gà, nhưng 3 loài gây bệnh nặng nhất là:

  • Eimeria tenella: Ký sinh ở manh tràng, gây tiêu chảy ra máu đỏ tươi, chết nhiều nhất ở gà 3 đến 6 tuần.
  • Eimeria necatrix: Ký sinh ở ruột non giữa, gây tiêu chảy nâu đỏ, ruột phình to, tử vong cao.
  • Eimeria acervulina: Ký sinh ở ruột non trên, gây tiêu chảy vàng, còi cọc, giảm tăng trọng mà ít gây chết.

Noãn nang (oocyst) thải ra qua phân có thể tồn tại trong đất và chuồng lạnh ẩm đến 1 năm. Gà nhiễm do ăn/uống phải oocyst bào tử hóa.

Xem thêm:  Cách trị gà bị khò khè, chảy nước mũi dứt điểm chỉ sau 3 ngày

Dấu Hiệu Nhận Biết Gà Con Bị Cầu Trùng

Triệu chứng lâm sàng

  • Phân lỏng có máu (nâu đỏ hoặc đỏ tươi tùy loài Eimeria).
  • Gà đứng tách đàn, lông xù, mắt lim dim.
  • Bỏ ăn, uống nhiều hơn bình thường.
  • Gà đi lại khó khăn, loạng choạng do mất máu và mất nước.
  • Tỷ lệ chết tăng đột ngột sau 5 đến 7 ngày kể từ khi ca đầu tiên xuất hiện.

Phân biệt với bệnh đường ruột khác

Dấu hiệu Cầu trùng (E. tenella) Viêm ruột hoại tử Giun manh tràng (Heterakis)
Màu phân Đỏ tươi đến nâu đỏ Nâu đen, mùi thối Vàng lỏng, không có máu
Tốc độ lây lan Nhanh, 3 đến 5 ngày cả đàn Vừa, 5 đến 7 ngày Chậm, nhiều tuần
Độ tuổi chủ yếu 3 đến 6 tuần 2 đến 6 tuần Mọi lứa tuổi
Thuốc đặc hiệu Amprolium, Toltrazuril Penicillin, Metronidazole Levamisole, Fenbendazole

Điều Kiện Thuận Lợi Cho Cầu Trùng Bùng Phát

  • Độ ẩm độn chuồng trên 30%: Oocyst bào tử hóa nhanh hơn ở độ ẩm cao và nhiệt độ 25 đến 30 độ C.
  • Mật độ trên 10 con/m² với gà broiler: Phân tích lũy nhanh, nguy cơ ăn phải oocyst cao.
  • Độn chuồng ẩm, không thay hoặc thay không đều: Nguồn nhiễm oocyst liên tục.
  • Gà 3 đến 6 tuần chưa có miễn dịch cộng đồng: Lứa đầu nuôi trên nền mới có thể bùng phát nặng hơn.

Điều Trị Cầu Trùng ữ Gà Con

Thuốc điều trị cầu trùng

  • Amprolium (Amprol): Ức chế thiamine của Eimeria, an toàn với gà đẻ. Thời gian điều trị 5 đến 7 ngày.
  • Toltrazuril (Baycox, Tolradin): Diệt tất cả giai đoạn Eimeria nội bào, hiệu quả nhanh hơn. Dùng 2 ngày liên tiếp theo hướng dẫn nhà sản xuất.
Xem thêm:  Cách khử mùi hôi chuồng gà bằng chế phẩm vi sinh an toàn

Pha thuốc qua đường nước với Dosatron

Máy Dosatron lắp trên đường ống cấp nước chính, tự động pha thuốc theo đúng tỷ lệ cài sẵn, bất kể gà uống nhiều hay ít. Trại trên 500 con nên sử dụng Dosatron để kiểm soát liều điều trị khi cần dùng thuốc đại trà.

Xem chi tiết: Cách cho gà uống thuốc, vitamin qua nước đúng liều với máy Dosatron.

Phòng Ngừa Cầu Trùng Hiệu Quả

  • Vệ sinh độn chuồng: Thay độn chuồng ít nhất 1 lần/lứa; giữ độ ẩm dưới 25% bằng cách thông gió đủ và không để nước uống tràn.
  • Vệ sinh đường nước uống: Súc rửa hệ thống núm uống ít nhất mỗi tuần. Xem hướng dẫn: Núm uống và đường nước cho gà vịt: Vệ sinh đúng cách.
  • Phòng bằng thuốc (nếu trại có lịch sử cầu trùng): Dùng Amprolium liều phòng từ ngày 14 đến 28 theo hướng dẫn thú y vùng.
  • Vắc xin cầu trùng: Hiện có vắc xin sống (Paracox, Hipracox) cho gà broiler từ 1 ngày tuổi, giúp tạo miễn dịch tự nhiên.
  • Tránh tái nhiễm: Sát trùng chuồng bằng thuốc tẩy oocyst (ammonium hydroxide 5% hoặc formaldehyde 10%) sau mỗi lứa.

Câu Hỏi Thường Gặp

Gà con 3 tuần tuổi thấy phân đỏ trong chuồng, có phải cầu trùng không?
Phân đỏ ở gà 3 đến 6 tuần là dấu hiệu nghi cầu trùng do E. tenella. Cần kiểm tra ngay: lấy 5 đến 10 con gà có triệu chứng, quan sát phân và ruột sau mổ khám. Nếu manh tràng sưng đỏ, chứa máu và dịch nhày là chẩn đoán khá chắc chắn.

Xem thêm:  Bệnh cúm gia cầm ở gà: nguyên nhân, biểu hiện và cách điều trị

Dùng Toltrazuril bao nhiêu ngày là đủ?
Theo hướng dẫn nhà sản xuất, Toltrazuril (Baycox 2,5%) thường dùng 2 ngày liên tiếp. Không kéo dài hơn 5 ngày vì không cần thiết và có thể cản trở gà tạo miễn dịch tự nhiên.

Có cần dùng thêm vitamin sau khi điều trị cầu trùng không?
Có. Cầu trùng gây tổn thương niêm mạc ruột, hấp thu vitamin K và B kém. Bổ sung vitamin K (phòng chảy máu không đông) và vitamin nhóm B sau điều trị giúp gà hồi phục nhanh hơn.

Tại sao điều trị rồi mà gà vẫn tái nhiễm?
Thuốc điều trị cầu trùng không tiêu diệt oocyst trong môi trường chuồng. Nếu độn chuồng không được vệ sinh và chuồng không được sát trùng bằng thuốc tẩy oocyst, gà tiếp tục nhiễm ngay sau khi ngưng thuốc.

Cần tư vấn về máy Dosatron, hệ thống núm uống hoặc thiết bị vệ sinh chuồng trại, liên hệ Thái Bình Dương qua số 0966.566.475 từ 8:00 đến 17:00 để được hỗ trợ.

Hotline
Nhắn tin Zalo
Nhắn tin facebook
Nhắn tin facebook
button