Bệnh Tụ Huyết Trùng Trâu Bò: Dấu Hiệu, Phòng Ngừa Và Điều Trị

Bệnh tụ huyết trùng trâu bò (Haemorrhagic Septicaemia) do vi khuẩn Pasteurella multocida type B:2 gây ra, là một trong những bệnh nhiễm trùng nguy hiểm nhất trên trâu bò tại Việt Nam và Đông Nam Á. Bệnh tụ huyết trùng trâu bò bùng phát mạnh khi thời tiết thay đổi đột ngột, đặc biệt vào đầu và cuối mùa mưa. Trâu bò có thể chết trong 24 đến 48 tiếng nếu không phát hiện và điều trị kịp thời.

Bệnh Tụ Huyết Trùng Là Gì?

Pasteurella multocida type B:2 là vi khuẩn Gram âm, có vỏ bọc bảo vệ, tồn tại trong đất ẩm và cát tối đến 3 đến 4 tuần. Con đường lây nhiễm chính là qua đường hô hấp và đường tiêu hóa. Vi khuẩn vốn có thể cư trú ở niêm mạc mũi hỏng của trâu bò khỏe mạnh; khi sức đề kháng giảm do stress, thiếu ăn, thay đổi thời tiết, vi khuẩn nhân lên nhanh và xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết.

Dấu Hiệu Nhận Biết Trâu Bò Bị Tụ Huyết Trùng

Thể cấp tính (nguy hiểm nhất)

  • Sốt cao đột ngột 40 đến 42 độ C.
  • Sưng phù vùng họ ng, cổ dưới, ức. Có thể sưng lan đến ngực.
  • Chảy nước mũi, nước mắt nhiều.
  • Thở khó, miệng há rộng để thở khi sưng chèn ép đường hô hấp.
  • Đi không vững, nằm xuống và không dậy được ở giai đoạn cuối.
  • Tử vong trong 12 đến 36 tiếng nếu không can thiệp.
Xem thêm:  Chó mèo bị nổi cục dưới da và cách chữa trị

Thể á cấp (tiến triển chậm hơn 3 đến 5 ngày)

  • Sốt nhẹ 39 đến 40,5 độ C, kéo dài.
  • Chảy nước mũi, giảm bú (bê con) hoặc giảm sản lượng sữa (bò sữa).
  • Viêm phổi tiến triển: thở nhanh, hơi thở có tiếng ran.
  • Trâu bò gầy sút rõ rệt sau 1 đến 2 tuần.
Tiêu chí Thể cấp tính Thể á cấp
Thời gian tiến triển 12 đến 36 tiếng 3 đến 7 ngày
Sốt 40 đến 42 độ C 39 đến 40,5 độ C
Sưng vùng cổ hỏng Rõ ràng, nhanh Có hoặc không
Tỷ lệ tử vong (không điều trị) Trên 90% 50 đến 70%
Phản ứng kháng sinh Phải điều trị trong 6 tiếng đầu Điều trị trong 24 đến 48 tiếng

Điều Kiện Thuận Lợi Cho Dịch Bùng Phát

  • Trâu bò chưa được tiêm vắc xin hoặc tiêm quá 12 tháng.
  • Di chuyển hoặc vận chuyển trâu bò từ vùng khác về, nhất là từ vùng có dịch.
  • Stress do thay đổi thức ăn đột ngột, nhốt mật độ cao, chăn thả trên đồng ẩm ướt.
  • Trâu bò đang mắc bệnh đồng mắc (giun sán, bệnh ký sinh trùng đường máu).

Phòng Ngừa Bệnh Tụ Huyết Trùng Cho Trâu Bò

Tiêm vắc xin định kỳ

  • Lịch tiêm: lần 1 khi bê, nghé 4 đến 6 tháng tuổi; lần 2 sau 1 tháng; tiêm nhắc lại mỗi năm 1 lần trước mùa dịch.
  • Trâu bò mới mua về cần cách ly 14 đến 21 ngày và tiêm vắc xin trước khi nhập đàn.

Tiêm vắc xin đúng kỹ thuật đòi hỏi đủ dụng cụ chuyên dụng. Xi lanh tự động VetDose có vạch chia giúp cài liều cố định, tiêm nhanh và chính xác khi vắc xin đại trà cho cả đàn. Xem thêm danh mục xi lanh VetDose và kim tiêm thú y.

Xem thêm:  Nguyên nhân gà bị chướng diều và cách chữa gà ăn không tiêu

Quản lý chuồng trại và vệ sinh

  • Sát trùng chuồng nuôi mỗi tuần với hóa chất phù hợp.
  • Không để trâu bò tiếp xúc nguồn nước dùng chung với trâu bò lạ.
  • Tránh chăn thả gần ao hồ bùn sau mưa lớn, nơi vi khuẩn tồn tại lâu.
  • Theo dõi sức khỏe đàn hàng ngày: đo thân nhiệt khi thấy con nào bỏ ăn, giảm bú hoặc đứng tách đàn.

Điều Trị Khi Trâu Bò Nhiễm Tụ Huyết Trùng

Điều trị tụ huyết trùng phải thực hiện sớm trong 6 đến 12 tiếng đầu kể từ khi triệu chứng xuất hiện. Phác đồ cụ thể do bác sĩ thú y chỉ định, thường bao gồm:

  • Kháng sinh nhóm penicillin (Penicillin G hoặc Ampicillin) liều cao tiêm bắp hoặc tiêm tĩnh mạch, 2 đến 3 lần/ngày, 5 đến 7 ngày.
  • Hạ sốt: Flunixin meglumine hoặc Ketoprofen khi thân nhiệt trên 40,5 độ C.
  • Truyền dịch glucose 5% hoặc nước muối đẳng trương để bù điện giải nếu trâu bò mất nước hoặc bỏ ăn.

Chú ý: Không tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa có chẩn đoán của thú y. Trâu bò điều trị xong, cần giữ cách ly thêm 10 đến 14 ngày trước khi nhập lại đàn.

Tìm hiểu thêm về quản lý sức khỏe sinh sản: Dấu hiệu bò động dục và thời điểm phối giống. Kiểm tra thai bò nái sau phối: Siêu âm kiểm tra mang thai bò.

Câu Hỏi Thường Gặp

Trâu bò bị tụ huyết trùng có thể chữa khỏi không?
Nếu phát hiện và điều trị kháng sinh đúng phác đồ trong 12 tiếng đầu, tỷ lệ hồi phục khá cao. Để muộn trên 24 tiếng hoặc thể cấp tính đã có sưng cổ nặng thì khả năng cứu chữa thấp hơn.

Xem thêm:  Mèo bị sổ mũi hay nghẹt mũi là bệnh gì?

Vắc xin tụ huyết trùng bảo hộ bao lâu?
Vắc xin keo phèn thông thường bảo hộ 6 đến 12 tháng. Khuyến cáo tiêm nhắc lại mỗi năm 1 lần, tốt nhất là 1 đến 2 tháng trước mùa dịch tại địa phương.

Con bê nhỏ 3 tháng tuổi có cần tiêm vắc xin tụ huyết trùng không?
Tiêm vắc xin thường bắt đầu khi bê 4 đến 6 tháng tuổi. Trước 4 tháng, bê được bảo vệ gián tiếp bởi kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu (nếu mẹ đã tiêm vắc xin).

Tụ huyết trùng có lây sang người không?
Pasteurella multocida type B:2 rất hiếm gặp ở người. Tuy nhiên, người có vết thương hở khi tiếp xúc với trâu bò bệnh nên rửa vết thương sạch và theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng.

Cần tư vấn về dụng cụ tiêm vắc xin trâu bò (xi lanh tự động, kim tiêm chuyên dụng) hoặc thiết bị theo dõi sức khỏe đàn, liên hệ Thái Bình Dương qua số 0966.566.475, chúng tôi phục vụ từ 8:00 đến 17:00 các ngày trong tuần.

Hotline
Nhắn tin Zalo
Nhắn tin facebook
Nhắn tin facebook
button